Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

ΚΛΙΜΑΚΟΥΜΕΝΑ ΟΡΙΑ ΒΙΟΪΣΟΔΥΝΑΜΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΔΥΟ ΑΚΡΑΙΩΝ ΤΙΜΩΝ

"Βιοϊσοδυναμία" είναι η εκτίμηση της θεραπευτικής ισοδυναμίας δύο φαρμακευτικών σκευασμάτων (γενόσημο ως προς πρωτότυπο), ώστε να μπορεί το γενόσημο φάρμακο να συνταγογραφηθεί αντί του πρωτοτύπου. To γεγονός αυτό επιτρέπει τη μείωση του κόστους της φαρμακευτικής αγωγής δεδομένου ότι τα γενόσημα φάρμακα είναι φθηνότερα.

Η μεθοδολογία που εφαρμόζεται για τη διαπίστωση της βιοϊσοδυναμίας βασίζεται στη διεξαγωγή κλινικών μελετών σε εθελοντές στους οποίους χορηγείται τόσο το πρωτότυπο σκεύασμα (ήδη εγκεκριμένο από τις υγειονομικές αρχές) όσο και το σκεύασμα υπό έλεγχο. Δύο σκευάσματα θεωρούνται "βιοϊσοδύναμα" όταν, μετά από κατάλληλη στατιστική αξιολόγηση, αποδεικνύεται η ομοιότητά τους (Ευρωπαϊκή Οδηγία 2010). Ωστόσο, πολλά φάρμακα παρουσιάζουν υψηλή μεταβλητότητα, με συνέπεια να απαιτούνται κλινικές μελέτες με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού ατόμων.

Στις ερευνητικές δραστηριότητες του εργαστηρίου Βιοφαρμακευτικής—Φαρμακοκινητικής του ΕΚΠΑ, συγκαταλέγεται η έρευνα στο πεδίο της έγκρισης γενόσημων φαρμάκων.

Μελέτες του Εργαστηρίου Βιοφαρμακευτικής—Φαρμακοκινητικής του ΕΚΠΑ, συμβάλλουν στην αναθεώρηση της κατευθυντήριας οδηγίας Βιοϊσοδυναμίας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Aπό το εργαστήριο έχουν προταθεί δύο νέες προσεγγίσεις (Karalis et al., 2005, Kytariolos et al., 2006) όπου χρησιμοποιούνται κλιμακούμενα, με βάση τη μεταβλητότητα της μελέτης, όρια βιοϊσοδυναμίας και προτείνεται η ταυτόχρονη χρήση ακραίων ορίων αποδοχής.

Αυτά τα κλιμακούμενα, μέχρι μία ακραία τιμή, όρια (ΚΟΑΤ) προτάθηκαν ως μία προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της συμπεριφοράς των μέχρι τότε προταθέντων κλιμακούμενων ορίων ΒΕ. Τα ΚΟΑΤ όρια μεταβάλλονται όπως τα υπόλοιπα κλιμακούμενα όρια, με βάση την ενδοατομική μεταβλητότητα των σκευασμάτων, αλλά για πρώτη φορά εισάγουν και την έννοια των ακραίων αποδεκτών ορίων ΒΕ. Τα όρια που προτάθηκαν στις μελέτες μας ουσιαστικά επιχειρούσαν να διορθώσουν τα προβλήματα που υπήρχαν στις υπόλοιπες σχετικές προσεγγίσεις της βιβλιογραφίας για τη βελτίωση των ορίων ΒΕ.

Επίσης, παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι της μεθοδολογίας που πρότεινε η τότε ισχύουσα κατευθυντήρια οδηγία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (Ευρωπαϊκή οδηγία Βιοϊσοδυναμίας 2001). Η συγκεκριμένη μεθοδολογία είχε, επίσης, προταθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) στα πλαίσια ανακοίνωσης που είχε εκδόσει το καλοκαίρι του 2006 (επιστολή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, Ιούλιος 2006) προκειμένου να αναθεωρήσει την κατευθυντηρία οδηγία του 2001.

ΕΜΑ, 2010

Τον Αύγουστο του 2010, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (European Medicines Agency ΕΜΑ) εξέδωσε μία νέα κατευθυντήρια οδηγία (Ευρωπαϊκή οδηγία Βιοϊσοδυναμίας 2010). Σε αυτήν την οδηγία υιοθετείται η έννοια των κλιμακούμενων ορίων ΒΕ (κάτι ανάλογο είχε κάνει και σχεδόν 2 χρόνια νωρίτερα και ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων, FDA). Το αξιοσημείωτο, όμως, είναι ότι για πρώτη φορά παγκοσμίως ο ΕΜΑ υιοθετεί την έννοια των ακραίων επιτρεπτών ορίων ΒΕ, όπως πρότειναν και οι μελέτες του εργαστηρίου (Karalis et al., 2005, Kytariolos et al., 2006). Ο ΕΜΑ δεν χρησιμοποιεί την ίδια μαθηματική σχέση με εκείνη των Karalis et al., 2005 και Kytariolos et al., 2006 αλλά προτιμά έναν απλοποιημένο τρόπο. Ωστόσο, η χρήση των ακραίων επιτρεπτών ορίων ΒΕ είναι σε πλήρη αντιστοιχία με εκείνη των Karalis et al., 2005 και Kytariolos et al., 2006, όπως έδειξαν και νεότερες μελέτες (Karalis et al., 2011 και Symillides et al., 2013.

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Παναγιώτης Μαχαίρας, Kαθηγητής Βιοφαρμακευτικής—Φαρμακοκινητικής, Διευθυντής Τομέα Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, τμήμα Φαρμακευτικής

Μοίρα Συμιλλίδου, Αν. Καθηγήτρια, Βαγγέλης Καραλής, PhD, Γιάννης Κυταριόλος, MSc

http://www.pharm.uoa.gr/to-tmima.html http://www.ema.europa.eu/ema/