Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

Προβλήματα που αφορούν στον προσδιορισμό της ηλικίας των αρχαιολογικών ευρημάτων, στη σύνθεσή τους σε μακροσκοπικό όσο και μικροσκοπικό επίπεδο, στη προέλευση της πρώτης ύλης τους, στον εντοπισμό θαμμένων μνημείων στη θάλασσα και στη ξηρά, στη γενετική προέλευση μέχρι και στις διατροφικές συνήθειες των αρχαίων και προϊστορικών πληθυσμών, μπορούν να επιλυθούν με τις αρχαιολογικές επιστήμες ή αλλιώς αρχαιομετρία.

Η αρχαιομετρία είναι ένας διεπιστημονικός κλάδος, ο οποίος αντλεί τα εργαλεία του από το σύνολο των θετικών επιστημών, δηλαδή τη φυσική, τη χημεία, τα μαθηματικά, την αστρονομία, τη γεωλογία και τη βιολογία, και εστιάζεται στις ανθρωπιστικές επιστήμες με ιδιαίτερη εφαρμογή στην αρχαιολογία και την ιστορία της τέχνης. Απώτερος σκοπός είναι η ακριβέστερη μελέτη της ανθρώπινης εξέλιξης και των πολιτισμών.

Για την επίτευξη του σκοπού αυτού μέσω της επίλυση αρχαιολογικών προβλημάτων, η συνεισφορά των φυσικών επιστημών έχει πλέον καθιερωθεί παγκοσμίως.

Η μηχανή του χρόνου στο εργαστήριο αρχαιομετρίας του Παν. Αιγαίου

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗΣ

Η χρονολόγηση προσφέρει πληθώρα εφαρμογών στην επίλυση πολλών αρχαιολογικών αινιγμάτων. Ο κ. Ιωάννης Λυριτζής, καθηγητής αρχαιομετρίας του Παν. Αιγαίου και διευθυντής του εργαστηρίου αρχαιομετρίας, μαζί με τους φοιτητές και τους συνεργάτες του σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, δίνει απαντήσεις μέσα από μετρήσεις χρονολόγησης αρχαίων ευρημάτων που πραγματοποιούνται με διάφορες μεθόδους.

Συγκεκριμένα, στο εργαστήριο, κυρίως αναπτύσσονται καινοτόμες μέθοδοι χρονολόγησης, όπως η θερμική και οπτική φωταύγεια αρχαιολογικών μνημείων (και γεωαρχαιολογικών υλικών), η ενυδάτωση οψιανών εργαλείων, ενώ άλλα αρχαιομετρικά θέματα περιλαμβάνουν αναλύσεις χαρακτηρισμού και προέλευσης με ακτίνες –Χ φθορισμού, δοσιμετρία άλφα, βήτα και γάμμα ακτινοβολιών, αρχαιοαστρονομία, αρχαιομεταλλουργία.

Στις αξιόλογες δράσεις του εργαστηρίου, συγκαταλέγεται η ανακάλυψη μίας νέας πυρηνικής με-θόδου για τη χρονολόγηση προϊστορικών εργαλείων από οψιανό (SIMS-SS), υλικό που βρίσκεται κυρίως στη Μήλο, αλλά χρονολογήθηκαν οψιανοί και από άλλα μέρη του Κόσμου. Επιπρόσθετα, ο κ. Λυριτζής μαζί με τη διεπιστημονική ομάδα του, προσπάθησε να χρονολογήσει δυο πυραμοειδή κτίσματα, στο νομό Αργολίδας. Η νέα μέθοδος χρονολόγησης που ακολούθησε βασίστηκε σε φαινόμενα φυσικής στερεού σώματος και ατομική φυσική με την οπτική θερμοφωταύγεια των πετρωμάτων τοιχοποιίας. Τα αποτελέσματα ήρθαν σε ευθεία σύγκρουση με τα μέχρι τότε πορίσματα αφού η νέα ηλικία των κτισμάτων τοποθετείται στα μέσα προς το τέλος της 3ης χιλιετίας π.Χ. αντί του μόλις 3ου-4ου αιώνα π.Χ. Η μέθοδός του διεθνώς πλέον γνωστή ως surface luminescence dating έχει εφαρμοστεί σε πολλά ελληνικά υλικά (Δρακόσπιτα, Μυκήνες, Δελφοί κ.α.) και από αλλοδαπούς ερευνητές. Τελευταίως τελειοποιεί μέθοδο Ραδιου-226 χρονολόγησης αρχαίων μετάλλων.

English version »

Βραβεία & τιμητικές διακρίσεις του καθηγητή Ι. Λυριτζή

Corresponding Member of the Advisory Committee, Shanghai Archaeological Forum (Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences), 2013

Πρώτο διεθνές βραβείο Aρχαιομετρίας—COSTA NAVARINO, 2010.

Ακαδημαϊκός Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, Salzburg, 2009.

MEDITERRANEAN ARCHAEOLOGY & ARCHAEOMETRY, Δείκτης Aναφοράς/ citation Thomson’s Reuters, USA, 2008.

Αντεπιστέλλον Μέλος Ακαδημαϊκός Γαλλικής Ακαδημίας Επιστήμων, Γραμμάτων & Τεχνών, Ντιζόν, 2003.

Έπαινος από την Ακαδημία Αθηνών για τη συγγραφή βιβλίου Αρχαιομετρίας: Μέθοδοι Χρονολόγησης στην Αρχαιολογία, 1986, Εκδ. Καρδαμίτσα», 1988.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Ιωάννης Λυριτζής, Καθηγητής, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, Διευθυντής εργαστηρίου αρχαιομετρίας

http://www.maajournal.com http://dms.aegean.gr/lab/ http://dms.aegean.gr Liritzis CV